मराठी घरांमध्ये स्थळ पाहताना "पत्रिका जुळली का? किती गुण?" हा प्रश्न हमखास येतो. ही मोजणी अष्टकूट गुणमिलन पद्धतीने होते — आठ कूट, एकूण 36 गुण. हे गुण मुला-मुलीच्या जन्म नक्षत्र आणि रास (चंद्राची स्थिती) यावरून काढले जातात.
लगेच अंदाज हवा? नावावरून गुण मिलन मध्ये दोघांची नावे किंवा जन्म नक्षत्र टाका — आठही कूट लगेच दिसतील.
आठ कूट आणि त्यांचे गुण
| कूट | गुण | काय पाहतो |
|---|---|---|
| वर्ण | 1 | कामाचा आणि विचारांचा मेळ |
| वश्य | 2 | परस्पर आकर्षण |
| तारा | 3 | भाग्य आणि आरोग्य |
| योनी | 4 | शारीरिक मेळ आणि स्वभाव |
| ग्रहमैत्री | 5 | मनाचा मेळ |
| गण | 6 | स्वभाव — देव, मनुष्य, राक्षस |
| भकूट | 7 | कुटुंब, धन आणि प्रेम |
| नाडी | 8 | संतती आणि आरोग्य |
| एकूण | 36 |
किती गुण चांगले मानतात?
| गुण | परंपरेत |
|---|---|
| 18 पेक्षा कमी | कमकुवत मेळ |
| 18–24 | ठीक मेळ, लग्नासाठी मान्य |
| 25–32 | चांगला मेळ |
| 33–36 | खूप चांगला मेळ |
नाडी दोष
दोघांची नाडी (आद्य, मध्य, अंत्य) एकच असेल तर नाडीचे 8 पैकी 0 गुण मिळतात — याला नाडी दोष म्हणतात. रास एक पण नक्षत्र वेगळे, किंवा नक्षत्र एक पण रास वेगळी असेल तर अनेक ज्योतिषी हा दोष मानत नाहीत.
भकूट दोष
दोन राशी एकमेकांपासून 2-12, 5-9 किंवा 6-8 अंतरावर असतील तर भकूटाचे 0 गुण. राशीस्वामी एकच किंवा मित्र असतील तर हा दोष बहुधा मानला जात नाही.
मंगळ
मंगळ दोष अष्टकूटात मोजला जात नाही; तो पत्रिकेतील मंगळाच्या स्थानावरून पाहिला जातो. दोघेही मंगळी असतील तर दोष परस्पर मिटतो असे परंपरेत मानतात. "सौम्य मंगळ" म्हणजे परिणाम कमी मानला आहे.
कुटुंबांसाठी सल्ला
- पत्रिका भेटीच्या आधी जुळवा, सुपारी किंवा साखरपुड्यानंतर नाही.
- फक्त गुणांचा आकडा पाहून स्थळ सोडू नका — संपूर्ण पत्रिका जाणकारांना दाखवा.
- स्वभाव, मूल्ये आणि मोकळा संवाद यांनाही तितकेच महत्त्व द्या.